Blog

MENOPOZ: SORULAR VE YANITLAR

1-Dünya Menopoz Günü ve Menopoz Ayı Nedir?

Uluslararası Menopoz Derneği (IMS) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 18 Ekim’i Dünya Menopoz Günü, Ekim Ayını da Dünya Menopoz Ayı olarak kabul etmiştir. Günün amacı, menopoz ve menopozla ilgili sağlık sorunları açısından farkındalığı arttırmak ve bu dönemdeki kadınların sağlığını iyileştirmek için gerekli bilgilere ulaşmalarını sağlamaktır.

2-Menopoz nedir?

Menopoz, kadın yumurtlama fonksiyonlarının sonlanması ile adet kanamasının durmasıdır. Bu durum kadın hayatının evrelerinden biri olup doğal bir süreçtir. Menopoz bir yıl süreyle adet görmeme şeklinde tanımlanır.

3-Hangi yaşlarda menopoz ortaya çıkar?

Dünya genelinde ortalama menopoz yaşı 52 olmakla birlikte 40 ile 58 yaş arasında değişmektedir. Yapılan çalışmalara göre ülkemizde menopoza girme yaşı ise yaklaşık 47-49 civarındadır.  Erken menopoz ise 40 yaşından önce menopozun görülmesidir.

4-Menopoz belirtileri nelerdir, ne zaman başlar?

Menopoza giriş birdenbire ve aniden olmamakta, yıllarca devam eden bir sürecin sonunda ortaya çıkmaktadır. 40’lı yaşlardan itibaren kadınlarda önce yumurtlamanın azalmasına bağlı düzensiz adet kanamaları, aralıklı ateş basması ve terlemeler, psikolojik değişiklik ortaya çıkmaya başlar. Ateş basmaları genelikle vücudun üst kısmı, baş ve boyun bölgesinde ani bir sıcaklık hissi ve terleme şeklinde gerçekleşir. Gece uykularını bölerek uyku düzeninde aksamalara yol açabilir. Zamanla yakınmalar giderek artar ve adet tamamen kesilir. Bu dönemde bir yıl adet kanamalarının olmaması menopoz tanısı için yeterlidir. Bu dönemdeki temel değişiklik, ovulasyonun yani yumurtlamanın durması, yumurtalıktan salgılanan kadınlık hormonu olan östrojenin azalmasıdır. Bunun sonucunda görülen belirtiler kişiden kişiye değişmekle birlikte beş yıl veya daha fazla sürebilir. Bu dönemde en sık karşılaşılan problemler;

  • sıcak basması (ateş basması)
  • terleme
  • çarpıntı
  • uykusuzluk
  • depresyon-duygu durum değişikliği
  • unutkanlık
  • baş ağrısı
  • saçlarda dökülme ve incelme
  • ciltte kuruluk
  • halsizlik
  • çabuk sinirlenme
  • kas ve eklem ağrıları
  • dış cinsel organlarda gerileme ve kuruluk
  • ilişkide ağrı, cinsel isteksizlik
  • idrar kaçırma
  • özellikle bel ve göbek bölgesine yerleşmiş yağlanma
  • kilo artışı olarak sıralanabilir.

Ayrıca  östrojenin koruyucu etkisinin azalmasına bağlı olarak menopoz sonrası dönemde kemik yoğunluğunun azalması, kemik yapısında zayıflama ( osteopeni) veya kemik erimesi (osteoporoz), damar sertleşmesi (ateroskleroz), kalp-damar hastalıkları gibi sağlık riskleri de artmaktadır.

5-Menopoz Döneminde sağlık kontrolleri gerekli midir?

Evet, bu dönemde düzenli sağlık kontrolleri, genel sağlık muayene ve testleri, kanser tarama testlerinin yapılması çok önemlidir. Başlıca kan testleri kan sayımı, kan şekeri, böbrek karaciğer fonksiyon testleri şeklinde sıralanabilir. Mamografi, meme ultrasonografisi, kemik mineral dansitometresi en sık uygulanan tarama testleridir. Ultrasonografik olarak pelvik organların incelenmesi yapılarak, rahim ve tüp ve yumurtalıklar değerlendirilir. Herhangi bir yakınma mevcutsa buna yönelik ek kan, idrar ve görüntüleme testlerin yapılması gerekir.

Bu kontrollerin yan ısıra sağlıklı beslenme,  fizik aktivite de kadın sağlığının korunması açısından önem taşır. Sigara, ve benzeri bağımlılıklar da menopozal kadınların sağlığında daha ciddi olumsuz etki gösterecektir.

6-Menopozal şikayetlerin tedavisinde neler kullanılmalıdır?

Menopozal şikayetlere ve bunların şiddetine göre hormonal veya hormonal olmayan tedavi seçenekleri önerilebilir. Hormonal tedavi için mutlaka bir sağlık kontrolünden geçilmesi ve doktorunuz tarafından hormonal tedavinin sizin için uygun ve gerekli olduğunun değerlendirilmesi gerekir. Hormonal tedavi eksilen kadınlık hormonlarının yerine konması şeklindedir ve belli koşullarda kullanılması önerilir.  Kemik sağlığı açısından da destek tedaviler ( D vitamini, kalsiyum gibi) önerilmektedir. Düzenli fizik aktivite örneğin orta tempoda yürüyüşler kemik sağlığının korunması için mutlaka gereklidir.

Unutulmamalıdır ki menopoz bir hastalık değil, bir süreçtir. Yaşlanma sürecinin normal ve doğal bir parçasıdır, ancak birçok kadın hala menopoza girmekten endişe duymaktadır. Kadınların en verimli dönemlerine denk gelen bu süreci daha başarılı yönetebilmek ve bu kadınlara destek olmak tüm üreme sağlığı profesyonellerinin görevidir.

Dr.Nazlı Nefise Yenigül

Dr.Berna Dilbaz

                                      Sağlıkla kalın                                      

Kontrasepsiyon ve Üreme Sağlığı Derneği